Vind werk dat echt bij je past

Je bijzondere kwaliteiten in de wereld zetten

2012-01-31T11:14:00.002+01:00

Wat me opvalt bij mensen die heel gevoelig en intuïtief zijn, is dat ze heel onzeker kunnen zijn. Ik zie steeds duidelijker dat ze bepaalde kwaliteiten en een toegevoegde waarde hebben die hard nodig zijn in deze wereld. Daarom is het van belang dat je eerst je onzekerheid overwint en volledig gaat vertrouwen op je gevoel en intuïtie, om je kwaliteiten in de wereld te kunnen neerzetten. Hoe kun je dat doen?

Het is goed om eens bij jezelf na te gaan wat jou beweegt. Laat je je leiden door je denken, dan is dat veelal door negatieve gedachten en overtuigingen die voortkomen uit angst en dus het ego, zoals de angst om de boot te missen of dat het niet gaat lukken. Beter is het je te laten leiden door wat je ten diepste verlangt, door je gevoel en je innerlijk weten en dus je ziel.

Om dit in jezelf te herkennen en hiertussen goed te onderscheiden is niet altijd even makkelijk. Vaak vertrouwen we juist niet op ons gevoel en ook is het zo dat al die (negatieve) gedachten datgene wat we intuïtief aanvoelen of weten, overstemmen. Dan kun je aardig in verwarring raken.

Je onzekerheid doorzien

Om helderheid te krijgen in deze verwarring is het nodig om wat zelfonderzoek te doen. Bijvoorbeeld naar waar die negatieve overtuigingen en gedachten uit voortkomen. Meestal betreft het ervaringen uit de jeugd. Zo kan de relatie die je als kind had met een ouder, leerkracht of andere autoriteit nu nog steeds doorwerken in je huidige relaties. Je kunt vervallen in gedragspatronen die je als kind ontwikkelde om liefde of aandacht te krijgen of in de mechanismes die je ontwikkelde om jezelf te beschermen tegen pijn. Je bewust worden van deze patronen is nodig om je eruit te kunnen bevrijden en op een nieuwe, open en onbevangen en vooral onbeladen manier in het heden relaties aan te gaan en je te bewegen in allerhande gezelschappen.

Van belang is dat je ontdekt dat en inziet hoe oude ervaringen jou onzeker hebben gemaakt, bijvoorbeeld over je waardevolheid of aantrekkelijkheid en je vermogen tot slagen. En je bang hebben gemaakt nog eens pijn van afwijzing en mislukking te ervaren. Juist op het vlak van zelftwijfel en zorgelijkheid ligt een grote uitdaging, daar is een belangrijke omslag nodig; te komen van onzekerheid naar zelfvertrouwen en van angst naar vertrouwen.

Je zelfbeeld helen

Uiteindelijk gaat het hier om de vraag 'wie ben ik nou eigenlijk'. Door de ervaringen van vroeger en de betekenis die je eraan gaf, is zelftwijfel ontstaan. Toen je ouder emotioneel onbereikbaar was of te druk, concludeerde je dat jouw emotie fout was of dat jij kennelijk niet interessant genoeg was, en je wees (een deel van) jezelf af. Door die docent die steeds maar zei dat je iets niet kon, ging je het nog geloven ook. Hierdoor raakte je zelfbeeld versplinterd. Door je hiervan alsnog bewust te worden en je de afgewezen delen van jezelf weer toe te eigenen, kun je jezelf opnieuw opbouwen en ontstaat heelheid.

Het is alsof je een nieuwe basis in jezelf dient te leggen, die begint bij het anders kijken naar deze oude ervaringen. Jouw emotie was niet fout, noch was jij oninteressant. Ook is het niet waar dat je ouders niet van je hielden of dat jij niet kan zingen. Zodra je gaat inzien dat de zogenaamde autoriteiten uit je jeugd zo hun onvermogens hadden en veelal niet in staat waren de dingen anders te doen dan ze deden, kun je zien dat het niet aan jou lag. En kun je de emoties die op deze ervaringen zijn komen liggen alsnog voelen en verwerken. Je voelde je als kind bijvoorbeeld verdrietig of boos omdat je je afgewezen waande, maar je kon er toen niets mee. Als je nu alsnog deze pijnlijke gevoelens toelaat en uit, zuiver je als het ware jezelf en hierdoor zal zowel je kijk op het verleden als je zelfbeeld positiever worden.

Door dit proces van verwerking ga je vanzelf ook meer, of weer, voelen. De pantsers waar je je achter verborg om geen pijn te hoeven ervaren, laat je stap voor stap los. Je wordt opener en warmte en liefde kunnen weer ongehinderd in- en uitstromen. Je zelfvertrouwen neemt toe. Je bent steeds beter in staat om gewoon jezelf te zijn en leert onderscheiden tussen gevoelens en emoties van jou en van anderen. Je blijft beter bij je eigen gevoel in gezelschap van anderen en laat je minder meeslepen door hun gevoel.

Kwaliteiten zien en neerzetten

Dan kun je jouw kwaliteiten gaan zien. Je ontdekt bijvoorbeeld dat jij van rust houdt en van nature rustig bent. En dat je je meestal liet meeslepen door de onrust van anderen omdat je niet goed bij je eigen rust kon blijven. Hoe sterker je zelfbeeld en zelfvertrouwen worden, hoe beter je in je eigen natuur kunt staan. Je wordt niet langer onzeker als mensen anders zijn dan jij. Vervolgens ga je ontdekken dat jij rust kunt brengen. Door zelf rustig je rustige zelf te blijven, straal je zoveel rust uit dat je je omgeving aansteekt.

En je komt er misschien achter dat jij iemand bent die ervan houdt de essentie van iets te vinden. En je ziet in dat veel mensen nogal uitvoerig zijn of om de hete brei heendraaien. In plaats van je hieraan in stilte te ergeren of ongeduldig te worden, ga je nu zien dat het jouw bijzondere kwaliteit is om tot de kern te komen. En dan zal de volgende stap zijn om het gesprek naar de kern te leiden met enkele gerichte vragen en opmerkingen.

Er is dus een proces nodig om werkelijk jezelf te zijn en je kwaliteiten naar buiten te brengen. Om dit laatste echt goed te kunnen doen, is het nodig om al je onzekerheid achter je te laten. Je moet volledig vertrouwen op jezelf, op jouw natuur en aanleg, op je gevoelens en op je intuïtie. Er kan geen spoortje twijfel meer zijn, want daarop kun je beïnvloed worden door de omgeving en voor je gevoel onderuit gaan. Als je merkt dat dit gebeurt, is weer enig zelfonderzoek nodig en dient een restje onzekerheid te worden opgelost.

Ook vergt het geduld. Vaak moet je het juiste moment afwachten om te kunnen zeggen wat je te zeggen hebt. Er kunnen diverse andere energieën nog te nadrukkelijk aanwezig zijn waardoor het even niet mogelijk is om rust te brengen of tot de kern te kunnen komen. Hou vol en vertrouw erop dat je tijd wel komt.

Gewoon of bijzonder jezelf zijn

Zo kom ik op wat naar mijn mening de toegevoegde of bijzondere waarde is van gevoelige en intuïtieve mensen. Ze komen iets brengen. Zoals rust in een wereld vol onrust en drukte, essentie in een wereld vol uiterlijk vertoon. En gevoel en intuïtie daar waar het denken overheerst. Maar zoals gezegd kun je die kwaliteiten pas in de wereld neerzetten als je ze in jezelf hebt ontwikkeld en versterkt. Raak niet ontmoedigd als het je nog niet altijd lukt. Wacht geduldig je tijd af en werk ondertussen rustig verder aan het versterken van je (zelf)vertrouwen. Zo kom je steeds dichter bij je eigen kern en bij de essentie van het leven.

Waaruit kun je de kracht en inspiratie putten om vol te houden? De ervaring leert dat gevoelige mensen veel hebben aan zijn en wandelen in de natuur. Hoe zuiverder en rustiger de groene omgeving waarin je verkeert, hoe beter eventuele negatieve energie zal worden geneutraliseerd zodat je je weer gezuiverd en opgeladen voelt. Voorts is het van groot nut om gelijkgestemden om je heen te hebben. Mensen zoals jij, gevoelig, intuïtief en 'anders', zodat je herkenning hebt en met elkaar ervaringen kunt uitwisselen. Dit helpt bij het versterken van ieders eigenheid en kracht.

Van essentieel belang is regelmatig stil zijn en naar binnen keren. Noem het meditatie of bidden, waar het om gaat is dat je je laat leiden door het geestelijke - de ziel, het ware zelf, christus of het licht. Dan zul je werkelijk op het voor jou juiste pad komen, het leven leiden dat bij je past en je bijzondere kwaliteiten naar buiten brengen.

© Lusanne Hogeweg

Crisis; gevaar of kans?

2011-02-09T11:19:00.004+01:00

Ben je ontslagen, staat je baan op de tocht of verlies je als ondernemer veel klanten en omzet, oftewel gaat de economische crisis ook aan jou niet voorbij? Hoe reageer je op een dergelijke situatie; schiet je in een verlammende angst, ren je in paniek weg of sta je even stil en lukt het je om een nieuwe wending aan je leven te geven? In dit artikel laat ik zien hoe je zin kunt vinden in crisis zodat je vol zin weer verder kunt gaan.

Ervaar je bovengenoemde omstandigheden als een gegeven en sta je stil bij wat ze je te vertellen hebben, of vind je ze vervelend en vind je dat ze er niet zouden mogen zijn? Hoe je kijkt naar de situatie en welke betekenis je eraan geeft, bepaalt of er sprake is van een crisis in je leven of van een verandering. Want in zekere zin is crisis verzet tegen verandering. De omstandigheden veranderen of er verandert iets in jezelf en het beste zou zijn om mee te bewegen, en zo je leven ten goede te (laten) veranderen. En de verandering aan te grijpen als een kans om iets te gaan doen wat beter bij je past. Een kans om bewuster te leven en meer jezelf te zijn.

Maar wij mensen houden over het algemeen niet zo van verandering, zeker niet op het gebied van werk en inkomen, aangezien deze ons raken in de basis van ons bestaan. De vraag "Hoe kan ik straks mijn vaste lasten nog betalen" roept angst op die ons verlamt, maakt dat we ons vastklampen aan wat we hebben en ons verzetten tegen de stroom van gebeurtenissen. Crisis raakt daarnaast ook onze identiteit, het is alsof we onszelf moeten herdefiniëren en een nieuwe houding tot de veranderde situatie moeten innemen.

Betekenis van crisis

Het is interessant om te kijken naar de betekenis van het woord crisis. Het Nederlandse woordenboek geeft meerdere betekenissen, die variëren van 'wending, keerpunt', 'periode van ernstige stoornis' tot 'toestand waarin de oude levensgewoonten ontoereikend blijken voor een harmonische oplossing van gerezen moeilijkheden'. Boeiend is ook het Chinese karakter voor crisis, dat uit twee karakters bestaat, 'gevaar' en 'kans'. Duidelijk wordt dat crisis niet enkelvoudig een negatieve betekenis heeft. Behalve wellicht in ons dagelijkse taalgebruik, waar een crisis eigenlijk altijd iets vervelends aangeeft.

Er zitten dus meerdere kanten aan een crisis. In eerste instantie ervaren we het aspect van gevaar, stoornis, moeilijkheden. Als we daarin blijven steken, zullen we mogelijk ook blijven hangen in angst, weerstand of verzet. Dan komen we niet verder. Als we daarentegen die eerste fase kunnen doorlopen, door bijvoorbeeld de angst onder ogen te zien, dan kunnen we op de juiste manier in beweging komen en komen we toe aan de volgende fase en daarmee de andere betekenis van crisis; die van keerpunt en kans. Daartoe dien je een pas op de plaats te maken en even stil te staan bij wat er gebeurt. Zodat de diepere betekenis van deze crisis in jouw leven duidelijk kan worden.

Wat betekent de crisis voor mij

Als je een bepaalde situatie in je leven ervaart als een crisis, denk dan na over de volgende vragen. Wat biedt deze situatie mij, welke spiegel wordt me voorgehouden? Waarin zit ik vast, welke innerlijke houding belemmert mij om mee te bewegen? Vaak is dit een slachtofferhouding. Het overkomt ons of wordt ons aangedaan; iets wat we niet willen. We houden alles liever zoals het was, ook al was het misschien niet echt leuk of goed. We hoopten wellicht dat het vanzelf wel goed zou komen en daardoor onderschatten we de ernst van de situatie.

Als dan een reorganisatie, arbeidsconflict, scheiding, ziekte of ontslag maakt dat we wel moeten veranderen, is onze eerste reactie er een van verzet. Heel begrijpelijk, want heel menselijk, allemaal zullen we dit herkennen. Alleen is een dergelijke reactie niet effectief en niet zinvol. Verzet leidt tot stagnatie en stilstand. Het liep allemaal lekker, zo denk je, en ineens zit je vast. In een situatie waar je niet om gevraagd hebt. Denk je. Want is dat ook echt zo? Als je eerlijk diep in jezelf kijkt, wilde je dan ook niet liever iets anders? Was je dan niet ontevreden of ongelukkig met het oude vertrouwde of kriebelde er niet ergens een verlangen naar 'anders' of 'beter' maar wist je alleen niet wat en hoe? Meestal is dit het geval en biedt de zogenaamde crisis dus een uitkomst. Een uitweg. En een uitdaging.

De uitdaging aangaan

Zodra je gaat kijken naar de situatie en je afvraagt hoe je er beter uit kunt komen of er het beste van kan maken, ben je al een stap in de goede richting. Een volgende stap kan zijn te kijken naar jezelf. Om te beginnen naar je houding van verzet. Als je daaraan een positieve draai kunt geven, kan een belemmering een hefboom worden. Namelijk een kracht die jou kan helpen om een nieuw doel te realiseren.

Het klinkt allemaal heel mooi, maar werkt het ook echt? Mijn ervaring is dat het werkt. Jaren geleden kwam ik uitgeput thuis te zitten en na een tijdje bleek het een burnout te zijn. In eerste instantie was ik verbaasd, maar al snel moest ik aan mezelf toegeven dat ik niet lekker zat op mijn werk. En moest ik onder ogen zien dat een radicale keuze nodig was en dat ik moest gaan staan voor wat ik niet meer en voor wat ik wel graag wilde. Ik moest iets overwinnen in mezelf om aan mijn leidinggevende toe te geven dat ik het oude werk niet meer kon en wilde doen. Deze overgave deed de deur openen naar iets nieuws. En zo maakte ik een omslag in mijn loopbaan en ging ik werk doen dat beter bij me paste en dat me nog dagelijks veel voldoening geeft.

Vuistregels om crisis als kans te benutten

Niet alleen heb ik de afgelopen jaren zelf diverse veranderingen doorgemaakt, ik heb ook vele mensen mogen begeleiden. Ik kan alleen maar zeggen dat het werkt; als je een crisis kan zien als een keerpunt en een kans dan kun je je leven ten goede veranderen. Het werkt als je een paar vuistregels in acht neemt.

1. Zie de 'crisis' als een signaal: het wordt kennelijk tijd voor iets anders. Maak als het ware een pas op de plaats en maak tijd vrij om stil te staan bij wat precies de boodschap is voor jou.

2. Kijk in de spiegel van de situatie, wat laat deze jou zien. Wordt het tijd om weg te gaan, iets heel anders te gaan doen of de droom waar te maken die je al lang in stilte koestert?

3. Onderzoek jezelf, wellicht zoek je iemand die als spiegel en klankbord kan dienen, en probeer helder te krijgen wat jou typeert, wat je kwaliteiten en talenten zijn, welke weg in leven en loopbaan je tot nu toe bent gegaan en wat je daaruit kunt afleiden aan bijvoorbeeld rode draad, interesses, kennis en ervaring en onderzoek ook welke oude waarden aan herziening toe zijn en wat voor jou nu echt belangrijk is.

4. Bekijk ook welke eventuele belemmerende patronen je hebt, wat jou tegenhoudt om te doen wat je graag wilt. Hoe meer je deze door middel van bewustwording kunt (laten) oplossen, hoe meer de weg vrijkomt voor realiseren van je verlangens. Let op, deze patronen kunnen heel subtiel werken. Zolang je nog denkt dat de omstandigheden of andere mensen jou ergens toe dwingen of je iets onmogelijk maken, ben je in conflict met denkbeeldige vijanden en vooral met jezelf. Zodra jij jezelf toestaat te mogen doen wat je wilt, zul je daarvoor ruimte maken en de kansen grijpen die zich aandienen.

5. Zijn er emoties die om aandacht vragen? Zie je het niet zitten, heb je 'geen zin' dan zijn er mogelijk teleurstellingen uit het verleden die nog verteerd moeten worden en een plek moeten krijgen. Voel je je angstig of onzeker, dan kan het nutig zijn om hieraan aandacht te besteden zodat dit kan oplossen en er ruimte ontstaat voor iets nieuws.

6. Luister naar je hart, geef aandacht aan je verlangens en behoeftes. Wat zou je echt graag willen doen? Ook hier is voelen een belangrijk aspect, en wel het voelen van enthousiasme. Datgene waar je echt blij van wordt, dient voor het nu en voor het vervolg van je weg als een soort ijkpunt dat je zal helpen om keuzes te maken en knopen door te hakken.

7. Als je hebt ontdekt wat je wilt, denk na over hoe het zou kunnen, wat ervoor nodig is. Zoek naar mogelijkheden en maak ze concreet. Zie zogenaamde beren op de weg als richtinggevers, ze laten je zien wat ervoor nodig is om je doel te bereiken. Wat is de eerste stap die je zou kunnen zetten? Ga het doen!

Kracht- en inspiratiebronnen

Het kan nuttig zijn om gedurende dit proces te kunnen putten uit zogenaamde kracht- en inspiratiebronnen. Als krachtbronnen beschouw ik talenten en kwaliteiten zoals je die in het verleden hebt getoond. Kijk terug op situaties waar je trots op bent of waarvan anderen zeiden dat je het goed hebt aangepakt. Toen was je krachtig, effectief of succesvol. Wat maakte dat je dat toen was en hoe zou je nu ook weer (zo) krachtig, effectief of succesvol kunnen zijn? Het gedrag zit in je, je kunt er dus een beroep op doen. Bij inspiratiebronnen kun je denken aan mensen of activiteiten waar je energie van krijgt of die jou inspireren. Welke zijn deze voor jou en hoe kun je ze aanwenden? Zodat je geïnspireerd blijft of steeds weer kunt opladen, ook als het even tegenzit.

Als laatste wil ik je stimuleren om naar je intuïtie te luisteren, je innerlijk weten, om te blijven voelen en om je verbeeldingskracht te gebruiken. Hoe zie je het voor je, dat wat je graag wilt? Wie wil je daarin zijn en hoe kun je het beste uit jezelf halen? Diep van binnen weet je dit alles en in de stille ruimte van je hart kun je dit ervaren, bijvoorbeeld tijdens een meditatie of moment van stilte, een wandeling of verblijf in de natuur. Dan weet je het, zomaar ineens lijk je antwoorden op vragen te krijgen en een heldere kijk op je nieuwe richting of te nemen acties. En als het goed voelt, als je er blij van wordt, dan heb je de bevestiging dat je goed zit. Hierop te leren en te durven vertrouwen, is de grootste hulp op je weg naar een leven vol zin.

Bezieling in je werk

2010-04-20T17:22:00.001+02:00

Wat is bezieling en hoe vind je die? Wat ons bezielt is dat wat ons drijft, wat we belangrijk vinden en waar ons hart naar uitgaat. Naar mijn idee heeft bezieling te maken met iets in ons dat ons raakt en dat naar buiten toe uitstraalt. Je kan het voelen als een ontroering, je kan het zien, bijvoorbeeld aan de glans in iemands ogen.

Hoe kun je deze bezieling vinden in jezelf? En hoe kom je erachter waar je bezieling in werk ligt? Deze vragen houden mij als mens en als loopbaancoach al jaren bezig. En ik heb gemerkt dat je bezieling kunt ontdekken als je je gevoel en intuïtie aanspreekt en je bij je zoektocht naar (ander) werk niet beperkt tot nadenken, praten en schrijven. Door verder te gaan dan het verbale en rationele, voorbij de woorden, kom je uit bij een essentie, bij de kern. Als we ons door ons hart laten leiden op onze zoektocht naar werk en ook ons gevoel laten meewegen, hebben we kans dat onze ziel ook meedoet.

Een samenhangend verhaal

In het loopbaantraject met Karin merkte ik dit heel duidelijk. Ze had geïnventariseerd welke beroepen haar leuk leken en we hadden dit uitgebreid besproken. Dit had een lijst opgeleverd van elementen die zij belangrijk vindt in werk. Op de een of andere manier was het slechts een opsomming van woorden en het raakte haar niet echt. Ze vroeg zich af wat ze hier aan had, “Is dit het nou, wat weet ik nu eigenlijk?” Ik voelde dat er iets miste. Bezieling. Ik besloot een oefening met haar te doen, met foto’s van de natuur en steden. Ik liet haar er een aantal uitkiezen die voor haar goed weergaven welk werk echt bij haar past en waar haar bezieling zit. De kaarten die zij koos, leverden beelden op, die we vervolgens van betekenis gingen voorzien.

De voorheen droge opsomming van woorden, die los van elkaar leken te staan, begonnen nu samenhang te vertonen. Er begon iets in voelbaar en zichtbaar te worden. Losse elementen als ‘werken met kinderen’, ‘mensen blij maken’, ‘natuur’, ‘het moet gaan om iets wezenlijks’ en ‘spel en spelen’ werden een verhaal: “Ik wil graag een zorgboerderij opzetten waar iedereen welkom is die behoefte heeft aan rust en tijd voor zichzelf. Ik zie me vooral bezig met kinderen spelenderwijs kennis bij te brengen over de natuur en ze daarin iets te laten ervaren. Doel is dat mensen tot zichzelf komen”. Toen Karin dit uitsprak, was ze diep geraakt. Er kwamen tranen bij het besef ‘Ja, dit is het. Hier wil ik voor gaan, dit is mijn bestemming”.

Zingeving

Het bevestigde mij in mijn idee dat het gebruik van onze intuïtie - ons gevoel, innerlijk weten en vooral onze verbeeldingskracht - een belangrijke toegevoegde waarde kan hebben als je je oriënteert op passend werk. Want werk is niet (meer) alleen maar een manier om aan geld te komen zodat je de rekeningen kunt betalen. Werk is veel meer. Werk is een manier om je kwaliteiten en talenten tot uitdrukking te brengen, waardoor je je persoonlijk kunt ontplooien. Werk is uiteindelijk verbonden met zingeving, met het willen leveren van een zinvolle bijdrage en iets willen betekenen voor andere mensen.

Het vinden van onze bezieling en daarmee van wat ons ten diepste beweegt, is van belang om de juiste vorm te kunnen vinden voor het leveren van deze bijdrage. De rode draad in Karins loopbaan was spel en spelen en werken met mensen in een direct contact. Ik wil iets met spel en spelen, dat wist ze dus al. Maar wat dan? Wat voor werk of beroep hoort daar bij voor mij? Ze wist het niet en nadenken over deze vragen had haar geen antwoorden gegeven. Op een of andere manier bleef het onduidelijk, ik zou bijna willen zeggen dat het verborgen bleef. Onderbewust. Pas door haar intuïtie actief te betrekken, kreeg ze toegang tot deze verborgen, onbewuste, informatie.

Het gebied van de ziel

Soms moet je dus even niet meer nadenken, en moet je als het ware juist uit je hoofd zakken. Als je de deur opent naar verbeelding, gevoel en innerlijk weten, kom je in een dieper gebied. Daar waar je weet wat je wilt en waar je warm voor loopt, welke bijdrage jij wilt leveren en hoe. Er wordt een totaalplaatje duidelijk, waar je eerst met losse puzzelstukjes zat. Dan krijgt alles wat je weet ‘zin’ namelijk een diepere betekenis. En kun je enthousiast worden en weten en voelen, dáar wil ik voor gaan.

Dan is het ook niet meer moeilijk om een keuze te maken. Want het is zo helder als glas, er is geen spoortje twijfel meer. Waar Karin voorheen zich bij een keuze voor werk had laten leiden door wat er op haar pad kwam en nu in het loopbaantraject twijfelde ‘is dit wel wat ik echt wil, want er zijn nog zoveel andere mogelijkheden’ en eigenlijk nooit een bewuste keuze had gemaakt, ging ze nu staan voor wat ze wilde. Want nu wist ze eindelijk wat ze wilde.

Te weten komen wat voor werk bij je past is niet een puur rationeel proces en dat kan het ook niet zijn. Want ons verstand kan niet buiten de bekende kaders treden waardoor nieuwe mogelijkheden niet kunnen opkomen en onbenut blijven. En ook is het erg lastig om door alleen logisch nadenken en een rationeel afwegingsproces een keuze te maken omdat je meestal blijft hangen in de voors en tegens en in ‘jamaar’. Uiteindelijk is het een gevoel of een innerlijk weten dat de doorslag geeft. Om echt helder te krijgen wat het is dat bij jou past, wat jouw bestemming is, moet je je onderbewuste aanspreken en toegang zien te krijgen tot een dieper en ruimer gebied. Door je intuïtie te betrekken betreedt je het gebied van de ziel. Zo ontdek je jouw bezieling.

Werk doen dat bij je past

2010-03-16T11:43:00.000+01:00

Het is zo belangrijk dat je werk doet dat past bij wie je bent, want anders tast het niet alleen je werkplezier aan maar ook je zelfvertrouwen. Dit bleek weer eens in het gesprek dat ik had met Marianne.

Marianne heeft een leidinggevende functie. Van het hoger management krijgt ze de laatste jaren regelmatig te horen dat er anders moet worden gewerkt en dat haar team het werk met minder middelen moet uitvoeren. Ze vindt het erg moeilijk om dit aan haar medewerkers te ‘verkopen’ want ze staat er zelf helemaal niet achter. Ze wordt er ongelukkig van, want het geeft haar het gevoel dat ze het niet kan terwijl ze het naar haar idee wel zou moeten kunnen. Haar collega leidinggevende kan het toch ook?

Marianne is iemand die als kwaliteit heeft dat ze luistert naar mensen. Ze is gevoelig en sociaal en zoekt graag harmonie en zal niet snel nee zeggen of een conflict aangaan. Haar valkuil is dat ze te ver meebeweegt met anderen, haar uitdaging is om haar grenzen aan te geven. Ze weet dit al langer en heeft er in haar persoonlijke leven geen last meer van, maar ze heeft nog niet echt een manier gevonden om dit in haar werksituatie toe te passen. In zekere zin zit ze dubbel in een lastige positie. Ten eerste omdat het al niet haar sterkste punt is om anderen te overtuigen van haar gelijk en ten tweede moet ze nu een standpunt verdedigen waar ze niet achter staat. Dit kan nooit werken.

Als je langdurig werk doet dat niet bij je past en waarin je dingen moet doen waar je niet achter kan staan maar waartoe je jezelf dwingt om maar te voldoen aan verwachtingen, krijg je een innerlijk conflict. Het gevoel (nee, dit wil ik niet) en het denken (ah joh, kop op, je kan het best, even volhouden) komen niet overeen. Deze situatie kan heel veel energie kosten en je zelfvertrouwen ernstig ondermijnen.

Jarenlang heeft Marianne zo meebewogen op haar werk en geprobeerd door te voeren wat haar van bovenaf werd opgelegd. Op een gegeven moment lukte het niet meer, ze kon er niet langer mee doorgaan. Ze is hierover een gesprek aangegaan met haar manager en in overleg met hem is besloten dat ze de verantwoordelijkheid voor doorvoeren van organisatorische veranderingen overdraagt aan haar collega leidinggevende en van deze collega neemt zij een aantal projecten en taken over die zij graag doet en goed kan. Sindsdien is er een last van haar afgevallen. Ze heeft weer energie en gaat fluitend naar haar werk. Haar huidige taken passen prima bij haar.

Ze is erg blij dat ze de moed heeft gehad om met haar manager te praten en zich uit te spreken. Het heeft weliswaar lang geduurd voordat ze de stap durfde te zetten, maar ze voelde ineens zo duidelijk dat ze zo niet verder kon en dat hielp haar hierbij. In eerste instantie had ze het idee gefaald te hebben, maar naar mijn idee mag ze trots zijn op zichzelf. Ze heeft eindelijk haar grens aangegeven. Ze heeft voor zichzelf gekozen, na zo lang te hebben geprobeerd te doen wat niet past bij haar persoonlijkheid, werkvoorkeur en integriteit. Het bijzondere is dat ze sindsdien ervaart dat er nieuwe deuren voor haar opengaan en er dingen op haar pad komen die ze interessant vindt en die haar helpen op de nieuw ingeslagen weg.

Voor Marianne is duidelijk geworden dat ze graag met mensen werkt. En zolang ze maar iets doet waar ze zelf blij van wordt, dan is het goed. Dan worden andere mensen ook blij, dat heeft ze vaak ervaren in eerdere banen en in haar nevenactiviteiten. En als ze op haar eigen manier met mensen werkt, toont ze een natuurlijk leiderschap; dan kan ze mensen enthousiasmeren en meekrijgen. Moeiteloos neemt ze dan de leiding en in een flow komt er een mooi resultaat tot stand.

Is dat geen mooi inzicht? Als je werk doet waar je zelf blij van wordt, worden anderen ook blij. Dan sta je in je kracht, ben je vol zelfvertrouwen en gaan de dingen als vanzelf.

Werk en zen

2010-03-08T12:37:00.002+01:00

Als je met aandacht je werk doet, gebeurt er iets bijzonders. Je stijgt boven jezelf uit en versmelt met datgene waar je je aandacht op richt. Er ontstaat kwaliteit. Alles klopt. Robert Pirsig, auteur van Zen en de kunst van het motoronderhoud, heeft hierover mooie ideeën, zoals ook te lezen is in het artikel over hem in Happinez nr 1 van 2010. Wat ik hier schrijf, is ontleend aan zijn visie. Ik heb er wel weer een eigen draai aan gegeven!

Waar het om gaat bij het komen tot die versmelting en kwaliteit, is je werk doen met ‘gevoel’. Met enthousiasme, inlevingsvermogen en de passie om je werk goed te willen doen. Je moet kunnen voelen wat goed is. Van belang daarbij is dat je vanuit een houding van innerlijke rust werkt. Een innerlijke gemoedstoestand van je verbinden met je omgeving of met dat wat je doet, waardoor je ermee samenvalt. Dan verloopt alles natuurlijk en kom je in een soort flow.

Mijn ervaring met het begeleiden van hooggevoelige personen leert mij dat juist zij het in zich hebben om die manier van werken te ervaren. Juist door hun gevoeligheid beschikken ze over het vereiste inlevingsvermogen en vaak ook hebben ze de passie om het goed te willen doen, om kwaliteit te leveren in hun werk. Maar hier zit ook de valkuil. De neiging tot perfectionisme, het móet goed en er mag niks fout gaan. Wie bepaalt dat? Dit laten ze bepalen door de omgeving. Ze willen graag voldoen aan verwachtingen van anderen en zijn loyaal aan andere mensen. Ze weten en voelen dan niet altijd goed wat voor hen belangrijk is en hierdoor kunnen ze zichzelf voorbij lopen en verliezen.

Hier speelt veelal angst een rol, faalangst of de angst om fouten te maken. Daardoor ga je in je hoofd zitten, om maar controle te houden op dat het goed gaat. En dan ben je uit de flow! Dan ben je niet meer versmolten met datgene waarmee je bezig bent, maar er juist van afgescheiden. Het is dus van belang om je bewust te worden van hoe je je werk doet en van je kwaliteiten en valkuilen en van onderliggende drijfveren en angsten.

Uiteraard hebben hooggevoelige mensen niet het alleenrecht op werken in flow, maar aangezien zij zo gevoelig zijn zullen ze er eerder mee in contact komen. Zullen ze meer dan anderen gevoel in hun werk leggen en kwaliteit bieden. Mits ze niet in hun valkuil stappen. Bewust gevoelig zijn en werken betekent in je kracht staan en leidt ertoe dat je het bijzondere toelaat in wat je doet. Zo kun je tot kwaliteit komen, tot schoonheid, tot harmonie en liefde. Je zult je verwonderen over de resultaten van je werk.

Het is dus zaak om de uitdaging aan te gaan om uit je hoofd te zakken en te vertrouwen op je gevoel en intuïtie. Want ook dit laatste is bij hooggevoelige mensen vaak sterk aanwezig en het is dé ingang naar flow en kwaliteit. Om goed te kunnen luisteren naar je intuïtie, je innerlijk weten en je vermogen om situaties en mensen goed aan te voelen, is rust en geduld belangrijk. Neem de tijd voor wat je doet en doe het met je volle aandacht. Dan doe je de dingen met liefde!

Als je zo je werk doet, dan kom je tot kwaliteit zonder jezelf voorbij te lopen of te forceren. Wat is eigenlijk die kwaliteit? Volgens Pirsig is het een hogere werkelijkheid, een oorspronkelijk oerbewustzijn. Dit zou je net zo goed god of de bron kunnen noemen. Het is dat van waaruit alles ontstaat, zo zegt hij. En het is dat wat óntstaat, door de dingen met aandacht te doen. Hé, dat is interessant. Het is alsof de schepper zichzelf ontmoet als jij je werk met aandacht doet. Dan is werk een spirituele oefening, of spiritualiteit in uitvoering, Dan is werk ‘zen’.

Falen is niet het vallen zelf, falen is het niet meer opstaan

2010-02-23T14:15:00.002+01:00

Op je weg naar werk dat echt bij je past, kun je diverse tegenslagen ontmoeten. Het kan bijvoorbeeld een tijd duren voordat je beseft dat je werk doet dat níet bij je past. En soms word je eerst ziek voordat je je dit realiseert. En dan ga je op zoek. Naar wat dan wel? En waar vind ik het? Vragen waar niet meteen een antwoord op komt.

De kunst is om dan vol te houden en je niet te laten ontmoedigen. Hierbij kun je soms wat inspirerende voorbeelden gebruiken, zoals een cliënte van me gisteren zei. Zij vond haar voorbeelden in de topsport. Topsporters gaan vaak een lange, zware weg van trainen, verliezen, trainen, vallen, trainen, blessures, trainen en andere tegenslagen. Totdat ze uiteindelijk een gouden medaille winnen. Dan hebben ze de beloning waar ze zo lang op gewacht en zo hard voor gewerkt hebben.

Zo kan het ook zijn in het 'gewone' leven, op zoek naar de vervulling van werk doen dat recht doet aan wie je bent. Aan je gevoeligheid, aan je kwaliteiten, of aan je wens dienstbaar te zijn voor anderen zonder jezelf voorbij te lopen. Het bestaat, echt waar, ik weet het uit ervaring. Of neem Irene Wüst, ook iemand die erover kan meepraten. "Ze heeft het zo moeilijk gehad, dit is van zo ver gekomen" en "Haar gouden race in Vancouver was geen toeval, want ze is gemaakt voor die afstand" zeggen haar naasten over haar. "Ik heb de ideale benen voor de 1500 meter" aldus Irene zelf.

Het kan dus echt. Geloof erin, dat is het belangrijkste. Zonder geloof in een goede afloop, kun je de tegenslagen die je onderweg onvermijdelijk tegenkomt, niet aan en geef je misschien te vroeg op. Dát is falen. Want dan bereik je nooit je doel.

Dus als je valt, sta weer op, klop het stof van je af en ga verder. Want je komt er, ik beloof het je!

Hoe weet je of iets bij je past of niet?

2010-02-15T17:28:00.001+01:00

Hierbij een paar tips uit de praktijk.

Allereerst is het van belang om goed te (leren) voelen, dat heeft de ervaring mij geleerd! En naar je innerlijk weten luisteren. Stil staan (misschien letterlijk even stil gaan zitten), een paar keer diep ademhalen, je aandacht naar binnen richten en je bewust worden van signalen van je lichaam. Is er sprake van vermoeidheid, pijn, spanning, een ‘steen op je maag’ of een ‘last op je schouders’ dan kan dat mogelijk een signaal zijn dat er iets niet klopt. Voor je gezondheid en welzijn is het van belang om dit soort signalen serieus te nemen en je af te vragen wat ze je te zeggen hebben. Probeer ook je bewust te worden van wat er in je hoofd omgaat. Vaak zijn er talloze gedachten in ons aan het rondzingen. Probeer je bewust te worden van wat je denkt, hiertoe richt je je aandacht juist op je hoofd. Vraag je af of er sprake is van een innerlijke harmonie, zijn je denken en voelen op een lijn, of is er sprake van een intern conflict, waarbij je gevoel je aangeeft iets niet fijn te vinden en je gedachten neerkomen op ‘joh, niet zeuren, volhouden’.

Trouw zijn aan jezelf, aan wat je voelt en wat je weet! Dat is nog niet altijd even makkelijk. Ook daartoe moet je je naar binnen richten met je aandacht, en dat terwijl we gewend zijn om naar buiten gericht te zijn. Dat laatste kan er echter toe leiden dat je gaat voldoen aan wat men van je verwacht, in plaats van dat je een innerlijke ingeving of drang volgt. Trouw zijn aan jezelf en kiezen voor wat bij jou past, vergt daarom best wat moed. Soms moet je namelijk aangeven aan mensen in je omgeving dat je iets niet wilt. Nee zeggen dus, en daar zijn we niet altijd even goed in.

Het vergt ook enige zelfkennis; hoe beter je weet wat jouw eigenschappen en kwaliteiten zijn, wat jou drijft en wat je graag doet, waar je energie van krijgt (of juist niet) en waar je blij van wordt, hoe beter je kunt weten of iets bij je past. Volg een cursus, coachingstraject of maak gebruik van de verschillende methoden die er zijn om zelfkennis op te doen. Je wordt er beslist beter van!

Een tip, een methode waar ik recent mee heb kennis gemaakt en die ik erg verhelderend vind, is het Human Design systeem. Zie onder meer www.humandesign.nl of www.jovianarchive.com.

Bezieling in het werk

2010-02-11T16:49:00.004+01:00

Over het thema 'werk en spiritualiteit' lees je meestal niet zoveel, terwijl ik het een boeiend onderwerp vind, dus ik was aangenaam verrast met het interview met Hans Wopereis in Happinez (nr 8 in 2009).

Wopereis heeft een boek geschreven getiteld 'Het licht en de korenmaat, je ziel als werkgever'. Ik heb het boek niet gelezen, dus wat ik hier schrijf is gebaseerd op het interview. En ik haal eruit wat mij zo heeft aangesproken: bezieling in je werk. Zin hebben in wat je doet, en de zin ervaren van wat je doet. Naar mijn mening zijn deze beide met elkaar verbonden. Dit is ook het motto van mijn loopbaanbegeleiding: "Als je doet wat bij je past, krijg je zin in werk en krijgt werk zin". En werk doen dat bij je past, dat heeft onder andere te maken met de ziel, met onze diepere verlangens en drijfveren, de dingen waar ons hart naar uitgaat. Waar we zelf blij van worden, plezier in hebben en anderen ook blij mee kunnen maken, want we willen graag iets betekenen voor anderen, een bijdrage leveren. Hierdoor ervaren we zingeving, iets dat veel belangrijker is dan we ons vaak realiseren.

We hebben de neiging om werk en spiritualiteit, werk en ziel, van elkaar gescheiden te houden, en dat is jammer. Voor onszelf, als we daardoor zielloos (ons) werk doen. En voor onze omgeving, die daardoor niet het beste van ons krijgt. Want, zo zegt Wopereis, wie bezield is in wat hij doet, geeft vanzelf het beste van zichzelf en zorgt dat de kwaliteit van wat hij aflevert maximaal is. Oftewel, als wij maar bezield ons werk doen, hebben anderen daar ook profijt van!

Voor mij is dit altijd een belangrijk punt. Als ik iets doe waar ik eigenlijk geen zin in heb, kost het me bakken energie en word ik tenslotte ontevreden. En dingen die ik graag doe, gaan moeiteloos. Mijn ziel weet heel goed waar ze zin in heeft, maar luister ik altijd? Nee, ik heb nog wel de neiging me te laten leiden dor mijn verstand, dat me laat weten wat er 'moet' gebeuren. Dit kan ik niet te lang volhouden, en op een gegeven moment voel ik wel dat ik weer even naar binnen moet keren om naar mijn ziel te luisteren. En te gaan doen waar ik zin in heb.

Wopereis geeft dan ook het advies om je af te vragen wat je ziel van je verlangt. Wat doe je het liefst, wat vind je belangrijk en inspirerend aan je werk of aan de organisatie waar je werkt. Stel daarom jezelf (en ach, waarom niet ook aan je collega's) eens een tijd lang regelmatig de vraag "wat spreekt mij (jou) aan in het werk?". De vraag en de aandacht ervoor zijn belangrijker dan het antwoord. En om hier aan toe te komen, nog een tip: zorg voor tijd van rust en bezinning in je werkend bestaan. Ga bijvoorbeeld een stukje wandelen met je broodje in plaats van door te ploeteren achter je computer. Even 'zijn' in plaats van 'doen'.

Ik wens ons allen veel bezieling!

De zin van persoonlijke ontwikkeling

2010-02-10T16:42:00.000+01:00

Wat is persoonlijke ontwikkeling? Deze term is ongetwijfeld voor meerdere uitleg vatbaar. In mijn ogen gaat het in essentie om het doormaken van een bewustwordingsproces dat leidt tot zelfkennis. Veel in ons is nog onbewust, het betreft dan allerlei onverwerkte zaken uit het (verre) verleden. Deze weer bewust maken en zo onszelf reinigen zodat we weer zuiver mens zijn, dat is mijns inziens het doel en de zin van persoonlijke ontwikkeling. Dit artikel wil een stimulans bieden tot het doormaken van dat proces.

Laat ik om te beginnen aangeven wat persoonlijke ontwikkeling volgens mij in elk geval niet is; namelijk het versterken van een vaststaand zelfbeeld, het aanleren van nieuwe vaardigheden of opdoen van kennis. We leren niets wezenlijks over onszelf, groeien niet echt. Alleen de buitenkant of oppervlakte zoals ratio, vaardigheden en handhavingsmechanismen worden geraakt en gevoed. Er is pas sprake van werkelijke persoonlijke groei en bewustwording als we onszelf leren kennen door zelfreflectie; door ons af te vragen "Wie ben ik echt?".
Durf je deze vraag te stellen aan jezelf, durf jij je innerlijk te ontmoeten, of vind je dat eng? Dan zijn er kennelijk angsten vanbinnen en is dat wat je van jezelf nu moet leren kennen. Als je daar door heen gaat, kom je vanzelf wel weer iets anders tegen en ook daar kijk je vervolgens naar. Zo ongeveer verloopt een proces van zelfreflectie en bewustwording. Door angstige, pijnlijke, veelal oude emoties onder ogen te zien en te verwerken, door naar onze levensomstandigheden te kijken en te bezien wat deze ons over ons zeggen, door in te zien in welke viciueze cirkels we vastzitten en deze te doorbreken, zo, en zo alleen, zijn we echt bezig met persoonlijke ontwikkeling. De oude Grieken wisten het al: Mens ken uzelf, dóór uzelf!

Het wezenlijke in ons
Wat is spiritualiteit? Ook al zo’n woord waar je vele betekenissen aan kunt toekennen. Voor mij heeft het niet zozeer te maken met religie of kerk, noch met new age, aurareading of mediumschap. Spiritueel betekent voor mij geestelijk. Een spiritueel mens is iemand die leeft in contact met zijn (geestelijke) kern. Iemand die beseft dat hij niet slechts zijn lichaam en persoonlijkheid is en weet dat er in hem een wezenlijk iets leeft. Hoe je dit wezenlijke benoemt, kan ook weer verschillen per persoon. Het is in elk geval geestelijk, niet stoffelijk, het is niet tastbaar of zichtbaar. Wel kun je het in jezelf gewaarworden, bijvoorbeeld als een innerlijk weten.
Dit innerlijke, geestelijke, in ons, is dat een 'wezen'? Noem het de ziel, noem het god, spirit of geest, een kracht, een energie wellicht. Ik ervaar het als een aanwezigheid, die van zich kan laten horen. Als ik goed luister. Om goed te kunnen luisteren dienen we te leren onderscheiden tussen wat zich in ons hoofd afspeelt en dat wat dieper in ons te beluisteren, voelen en weten valt. In ons hart. Want in ons hart huist dat wezenlijke, die ware wijsheid en kracht.
Persoonlijke ontwikkeling leidt geleidelijk en onherroepelijk tot inzicht in dit wezenlijke 'ik'. Want door steeds door allerlei lagen van beperkingen en emoties heen te gaan en ons te blijven afvragen 'wie ben ik echt?', komen we vanzelf uit bij wat we dan wel zijn. Zelfreflectie leidt tot zelfkennis. Deze zelfkennis kan zelfrealisatie opleveren, als we ons ook daadwerkelijk gedragen naar dit weten. En dus de oude vicieuze cirkels van belemmerende gedragspatronen doorbreken en ander gedrag in praktijk brengen.

Op zoek gaan
Waarom zouden we ons hiermee bezighouden? Wat heeft al die zelfreflectie en dergelijke voor nut? Als alles goed gaat in je leven en je hebt alles wat je wilt, tja, dan zul je er niet snel toe overgaan je met zelfreflectie bezig te houden, daar heb je geen zin in! Meestal zijn het dan ook mensen die op een of andere manier niet hebben wat ze willen die deze weg van zelfkennis inslaan. Die niet ervaren dat alles goed is in hun leven, integendeel. Ze ervaren ergens een soort gemis, zijn ziek of ontevreden met hun werk of met zichzelf. Zij gaan op zoek. Niet altijd meteen naar zichzelf. Wel naar 'iets' dat hun antwoorden kan geven op vragen waar ze mee rond lopen. Vragen als: wat zijn mijn kwaliteiten, wat voor werk past bij mij, waarom heb ik deze ziekte of klachten, hoe komt het toch dat ik me zo rot, depressief of anderszins niet lekker in mijn vel voel? Ze zoeken een oplossing ook. Ze willen zich weer goed voelen.
In eerste instantie zoeken we deze oplossing wellicht in de uiterlijke of oppervlakkige, en meestal ook meer bekende, zaken. Zoals medicijnen, een opleiding of nieuwe baan. Er moet iets gebeuren, dus we doen iets. Pas geleidelijk komt het besef dat de pillen of weer een andere baan niets oplossen. Niet echt en niet blijvend althans. Het onbehagen blijft of komt weer terug. Dat komt omdat er wezenlijk niets is gebeurd of veranderd in ons. We hebben niets geleerd van de situatie waar we in zaten, die heeft ons geen inzichten opgeleverd. Vaak vormden onze acties hooguit een soort afleiding.

Echte verandering
Het is mijn overtuiging dat we pas echt groeien als we het wezenlijke in onszelf leren kennen. En dit kan best even duren. Uitzonderingen als Eckhart Tolle daargelaten, die in een flits tot een bevrijdend inzicht komen, gaan de meesten van ons een lange weg van bewustwording (inzicht krijgen in wie we zijn) en transformatie (oude patronen doorbreken). Een weg ook van ons afvragen en ontdekken wat de zin is van wat er zoal gebeurt in ons leven. Zin wil hier zeggen betekenis; welke boodschap is gelegen in situaties in ons leven, bijvoorbeeld een depressie? Depressie is zoiets als afwezigheid van expressie. Wat wil die ziekte ons dus zeggen? Dat we ons moeten uiten! Het onderdrukken van wat diep in ons leeft, kost al onze energie en ontneemt al onze levenslust. En door de ziekte worden we uitgenodigd om ons hiervan bewust te worden. Om dingen te verwerken misschien en zo weer zin te krijgen in het leven en ons er in te begeven.
Om deze omslag te kunnen maken is een proces nodig; van zelfreflectie om te beginnen. Want als we niet beginnen met stilstaan, vragen stellen en naar binnen te kijken en te luisteren, dan gebeurt er niets. We zijn en blijven dan ziek. Als we echter het proces van bewustwording aanvangen zal de transformatie volgen. Als we ons afvragen wat we hadden weggestopt en wat ons tegenhoudt om het te uiten, dan zullen we ons beter kunnen gaan voelen. Er is dus een proces nodig om te komen tot bevredigende antwoorden en blijvende oplossingen. Wat is er spiritueel aan dit proces? Dit zal niet altijd bewust zo worden ervaren. Maar een dergelijk bewustwordings- en zuiveringsproces brengt ons dichter bij onszelf, bij wie we werkelijk zijn. Dat andere, die klachten, ziekte, onvrede en oude pijn, dat zijn we niet echt.

Stille kracht
Persoonlijke ontwikkeling draait derhalve om het leren kennen van onszelf in onze oorspronkelijke, pure aard. En dat ook te kunnen zijn, in ons dagelijks leven te integreren en vorm te geven. Door af te leggen wat we niet echt zijn, door los te laten wat niet bij ons past, komen we dichter bij onszelf. En dit proces is spiritueel in zoverre dat we onszelf uiteindelijk diep van binnen ontmoeten als een geestelijk wezen.
Elke keer als we in contact komen met dingen die echt belangrijk voor ons zijn, als we naar ons hart luisteren of ons innerlijk weten volgen, zijn we in verbinding met dat wezenlijke in ons. Het geestelijke dus. En zeg nou zelf, is dit zweverig? Of is het juist iets fundamenteels in onszelf, dat aanvoelt als een stille zekerheid of kracht? Een drijfveer enerzijds en een terugvalbasis anderzijds. Een richtingwijzer, een ijkpunt. Een anker. Het geestelijke in ons is daarmee mischien wel het meest vaste en zekere dat we hebben in ons leven!

© Lusanne Hogeweg, 2009

Hooggevoeligheid op de werkvloer. Overwin je onzekerheid, vertrouw op je intuïtie

2010-02-10T15:06:00.001+01:00

Een hoogsensitieve persoon (HSP) heeft het meestal niet makkelijk op de werkvloer. De hoge gevoeligheid voor geluiden, sfeer en gevoelens van anderen leiden snel tot stress en in sommige gevallen zelfs tot overbelasting. Volgens levensloopcoach Lusanne Hogeweg, zelf hooggevoelig, heeft een HSP ook juist eigenschappen die een sleutel kunnen zijn tot geluk in de werksituatie. Maar dan moet de HSP zich wel bewust worden van zijn kracht.

Uit ervaring en uit de vele verhalen van mijn cliënten weet ik dat de meeste hoogsensitieve personen (HSP's) het moeilijk hebben op de werkvloer. Vooral als ze zich niet bewust zijn van hun gevoeligheid. Mensen die hooggevoelig zijn, hebben een groter empatisch vermogen en een sterkere intuïtie dan de gemiddelde mens. Spanningen op de afdeling, onderhuidse emoties en onuitgesproken kwesties kunnen voor anderen onopgemerkt blijven; voor de HSP worden ze na een tijd ondraaglijk. Maar wat kan hij ermee? Hij weet niet altijd hoe hij moet omgaan met het verschil tussen wat mensen zeggen, bijvoorbeeld in een gesprek of in een vergadering, en wat hij ergens in z'n onderbuik voelt dat er werkelijk leeft of speelt. Dus hij houdt zijn mond en blijft zitten met een knoop in de buik. Of hij doet een onbeholpen poging de kwestie bespreekbaar te maken waardoor het zijn probleem lijkt te zijn en er verandert verder niets.
Als de onbewuste hooggevoelige persoon zijn werk op deze manier doet, kost dat hem veel energie en levert het hem spanning en onvrede op. Inmiddels heb ik ook ervaren, en bij anderen gezien, dat dit heel anders kan. Als de HSP zich bewust wordt van zijn gevoeligheid en deze meer bewust gaat gebruiken, dan komen zijn talenten optimaal tot hun recht en kan hij juist uitblinken in zijn werk. Hoe kan de HSP deze ontwikkeling doormaken?

Afstemming
De onbewuste HSP is afgestemd op de omgeving en voelt wat daar leeft. Hij is echter zelden (goed) afgestemd op zijn eigen wezen, op eigen gevoelens, ideeën, verlangens en behoeftes. Hierdoor weet hij vaak niet wat hij wil of welke kant hij op moet. Zijn richting wordt dan ook geregeld bepaald door anderen. De eerste fase in de ontwikkeling van de HSP is dan ook de omslag van afgestemd zijn op 'buiten' naar afstemmen op het eigen innerlijk. Richt hij zijn aandacht naar 'binnen', dan kan hij contact maken met de eigen wensen en gevoelens. Dit geeft een ervaring van innerlijke kracht.
Maar de ontwikkeling zou verder moeten gaan. Om niet verstrikt te raken in het 'ik', mogelijke egobehoeftes en emotionele schommelingen die daarbij horen, zou de HSP zich moeten afstemmen op een hogere macht of wijsheid. Hierop focussen geeft een gevoel van stabiliteit. Door te onthechten van eigen meningen en verlangens en de emoties die daaruit voortvoeien, bereikt hij een zekere objectiviteit, waardoor hij kan doorgroeien van 'doen wat hij wil' naar 'doen wat nodig is'.
Hoe kun je als HSP deze afstemming bereiken? Ontspanningsoefeningen, meditatie, yoga en ook bidden zijn goede manieren om de aandacht naar binnen te richten en om in contact te komen met die grotere wijsheid, levenskracht of god. Van belang is de aandacht te richten op een vast punt, bijvoorbeeld de ademhaling, en de rusteloze geest niet alle kanten op te laten gaan. Hierdoor kom je in rust en stilte terecht. Vanuit deze rust en stilte kan als vanzelf opkomen wat aan de orde is en wat nodig is.

Acceptatie
De hooggevoelige persoon voelt zich vaak anders dan anderen. Door zijn intuïtieve gaven, gevoeligheid en zuivere gevoel voor harmonie en rechtvaardigheid staat hij anders in het leven dan veel mensen om hem heen. Dit kan hem erg onzeker maken en leiden tot een idee en gevoel van 'minder' zijn.
Het tegendeel is mijns inziens juist. Door de gevoeligheid heeft de HSP een beter vermogen tot afstemming op het hogere, het ware en het zuivere. Daarnaast heb ik in mijn praktijk gemerkt dat HSP's vaak enorm creatief zijn en over een grote verbeeldingskracht beschikken. Dit uit zich onder andere in een grote vindingrijkheid in het oplossen van problemen.
Een ander belangrijk talent van een hoogsensitief persoon is intuïtie. Als de HSP zijn intuïtieve talent leert te gebruiken en erop durft te gaan vertrouwen, zal het hem een stuk beter afgaan op de werkvloer. Hij is dan in staat betere keuzes te maken en wordt een stuk effectiever. In een wereld die (vooralsnog) erg eenzijdig is gericht op ratio, wordt dit creatieve en intuïtieve vermogen echter vaak niet gezien en op waarde geschat. Zolang de HSP van de ander blijft verlangen dat die hem ziet, bevestigt en waardeert, blijft hij onzeker. En daardoor zullen zijn talenten vaak onbenut blijven.
Maar de ander kan de HSP niet zien zoals die is; aan de ene kant omdat hij daartoe niet over de nodige vermogens beschikt en aan de andere kant omdat de HSP zichzelf ook niet láát zien. Het gaat erom dat de HSP zelf gaat zien wie hij (echt) is. Als je als HSP eenmaal bent afgestemd op je innerlijk en op een hogere macht of wijsheid, heb je de bevestiging minder nodig. Je kunt nu anderen gaan bevestigen, doordat je in staat bent ook in anderen 'het ware zelf' te zien.

Annuska, Meiso Shiatsu-therapeut 'Verantwoordelijkheid nemen als sleutel'

"Hoewel ik het liefst rustig op mezelf ben, ben ik ook erg snel enthousiast en word ik -als ik niet oppas- een waterval voor de ander. Dat intrigeerde me altijd al; aan de ene kant het gevoel niet sterk genoeg te zijn en aan de andere kant juist overweldigend voor de ander te zijn. Het nemen van verantwoordelijkheid hierin, en wat ik hier zelf in doe of juist nalaat, was de sleutel voor mij.

Voordat ik Meiso Shiatsu studeerde, was het niet altijd even makkelijk om in mijn eigen rust te blijven. Of, zoals het verzoek van mijn cliënten meermaals luidt: 'Het lukt me niet om in sommige sitiuaties bij mezelf te blijven, kun je me daarbij helpen?'. Ja, dat herken ik maar al te goed.

Na jarenlang onderzoek en oefening weet ik nu dat het mogelijk is om een zeer hoge gevoeligheid te hebben en toch lekker bij mezelf te blijven en mijn ding te doen. Hoe? Dat is niet in één zin uit te leggen maar het begint bij het bewust worden van wat ik doe, of soms juist even niet doe. En te leven vanuit vertrouwen in plaats van vanuit angst. Dat durven is kracht."

Bewust hooggevoelig aan het werk
Als je alles in het ware licht ziet en je gaat zien wat nodig is in een gegeven situatie, dan kun je het juiste doen. Dit is naar mijn idee de belangrijkste taak van de HSP. Het is zijn taak zich af te stemmen op de eenheid of het goddelijke en van daaruit de juiste dingen te doen, namelijk de wereld bezielen met zijn licht, liefde, (fijn)gevoeligheid, creativiteit en verbeeldingskracht, om zo verandering te brengen in de wereld.
Wat voor werk hij doet en waar en met wie maakt in wezen niet zo veel uit. HSP's kun je tegenkomen in allerlei vakgebieden of werkvelden, het gaat erom dat ze werk doen dat bij hen past en dat recht doet aan hun kwaliteiten en verlangens. Uiteraard geldt dit voor iedereen, maar voor hoogsensitieve personen gaat dit des te meer op omdat niet trouw zijn hieraan voor hen zo voelbaar is.
Deze kwaliteiten en verlangens moeten ze dan wel eerst onderkennen natuurlijk. Voor mij is het een omslag in mijn loopbaan geweest toen ik me realiseerde dat ik alleen nog maar met mensen wilde werken als loopbaancoach en beslist niet meer wilde regelen en organiseren. Deze dingen kan ik wel goed, maar mijn kernkwaliteiten zijn aandachtig luisteren en de juiste vragen stellen. Het werd tijd om dáár iets mee te gaan doen.
Daarnaast dienen HSP's hun werk bij voorkeur te doen in een omgeving die past bij hun gevoelige aard en die tegemoet komt aan hun behoefte aan autonomie. Ik voel me bijvoorbeeld te veel ingeperkt als ik moet werken op vaste tijden. In het grote en onpersoonlijke kantoorgebouw van een ministerie, waar ik jarenlang heb gewerkt, had ik veel last van de bedompte atmosfeer. Voor mij is het dan ook noodzaak om als zelfstandige te werken. Zo kan ik mijn tijd zelf indelen en mijn werk doen in een naar mijn smaak ingerichte ruimte, waarin ik me volledig thuisvoel.

Peter, docent en trainer in communicatie en management 'Ik benader mensen meer vanuit mijn hart'

"Sinds een paar jaar mediteer ik voorafgaand aan een training, ik stem me af op iets 'groters'. Ik benader mensen dan vanuit mijn hart en herken ook iets van mezelf in hen. Ik evaar dat er dan sneller vertrouwen is in de groep en er ruimte is voor meer diepgang en rust. Jarenlang heb ik dit niet gedaan. Dan kostte het lesgeven me veel energie doordat ik mijn persoonlijke doelstellingen nastreefde, zoals het goed willen doen en de opdrachtgever tevreden stellen. Ik probeerde de mensen te vormen naar mijn beeld en idee van wat goed was en hoe het hoorde.

Gebruik van mijn hooggevoeligheid heeft te maken met luisteren naar mezelf, naar mijn gevoel en intuïtie. Ook kijk en luister ik naar de deelnemers en ik stel me voor hen open. Dit geeft me inzicht in wat de mensen nodig hebben en hoe ik hen het beste kan benaderen. Ik houd me niet alleen bezig met het programma, maar ik ga veel meer in op wat zich voordoet en wat er nodig is. Dit heeft een transformerende werking, mensen kunnen voorbij hun oude beperkende overtuigingen gaan en zich echt verder ontwikkelen."

De wereld dienen
Als de hoogsensitieve persoon is afgestemd op een hogere macht en door zijn afstemming een houding van 'Uw wil geschiede' ontwikkelt, dan komt hij echt anders in het leven te staan en daarmee tevens in zijn werk. Hij reageert minder emotioneel op de ups and downs die nu eenmaal bij het leven horen. Deze kan hij dan zien als een onderdeel van het ontwikkelingsproces waar hij in zit. Als hij tegenslagen niet op zichzelf betrekt ("dit moet mij weer overkomen"), dan kan hij vanuit innerlijke rust reageren. Het is niet meer goed of slecht wat er gebeurt, het zijn allemaal ervaringen. Elke bewust beleefde ervaring brengt je op een hoger bewustzijnsniveau. En dat is het doel, de bestemming, van de HSP. Steeds bewuster worden, lichter, sterker en liefdevoller. Zodat hij de wereld kan dienen met onder meer zijn gevoel, intuïtie, liefde en licht, bewustzijn en aandacht, zijn creativiteit en zijn mensgerichtheid. In een wereld die zich eenzijdig richt op zakelijkheid, efficiency en verhoging van de winst en die daardoor steeds killer en onmenselijker wordt, is dit hard nodig.

© Lusanne Hogeweg, 2006

De roep van je ziel volgen, bewust op weg naar zelfstandigheid

2010-02-10T13:20:00.001+01:00

Je hebt een droom om voor jezelf te beginnen, om het werk te gaan doen waar je hart ligt en dat je zielsgraag wilt doen in de vrijheid van zelfstandig ondernemerschap, maar je weet niet of het wel mogelijk is of waar je moet beginnen. Je bent heel gevoelig, voelt je soms onzeker en je twijfelt of je het wel kan. Zelfstandig (loopbaan) coach Lusanne Hogeweg geeft je een aantal handreikingen die je helpen een stap in de goede richting te zetten zodat je verder kunt komen op je weg.

De rode draad die ik zie in die weg is die van eerst durven dromen en dan vooral durven doen. Eerst is het van belang om te weten wat je wilt, waar je hart ligt of wat je zielen-verlangen of -ambitie is. Deze dien je vervolgens serieus te nemen zodat je ervoor durft te gaan staan. Het gaat uiteindelijk om het realiseren of uitvoeren van dit verlangen en dit vergt het zetten van een aantal stappen. Ik onderscheid daarbij tussen uiterlijke stappen, bijvoorbeeld inschrijving bij de kamer van koophandel, een werkruimte inrichten en een folder maken, en innerlijke stappen, zoals het overwinnen van angst en onzekerheid, versterken van je zelfvertrouwen en geloven in het welslagen van je onderneming.

Innerlijke en uiterlijke weg
Nadenken over de uiterlijke weg, over alles wat er voor nodig is om een onderneming op te zetten, kan bij mensen de indruk geven dat het heel veel werk is, een veelheid ook die ze niet kunnen overzien. Of men ziet allerlei beren op de weg, veelal in de vorm van praktische bezwaren. Dit kan ertoe leiden dat ze bij voorbaat ontmoedigd raken en er maar niet aan beginnen. De innerlijke weg wordt veelal niet als zodanig onderkend en angst en onzekerheid nemen dan de overhand en blokkeren de voortgang. Ik zie een duidelijke samenhang tussen de innerlijke en uiterlijke weg; vaak is eerst een innerlijke stap nodig, bijvoorbeeld het overwinnen van een angst of beperkende gedachte in jezelf, voordat een uiterlijke stap kan worden gezet. Als je je nog onzeker voelt en denkt dat jij niet als zelfstandige kan werken, omdat je nog niet genoeg kennis en ervaring hebt bijvoorbeeld, dan zet je geen enkele concrete stap in de richting van zelfstandig ondernemerschap. En zo blijft het een droom.
Ik zie dit vaak bij mensen, dat ze wel een idee, droom of wens hebben om als zelfstandige te werken, een eigen praktijk of bedrijf te hebben in het werk waar hun hart en ziel ligt, maar niet echt in actie komen. Of ze beginnen wel, maar het blijft zo klein dat ze het niet als serieus zien en niet als 'werk' beschouwen. Dit mechanisme werkt twee kanten op. Je neemt wat jij wilt doen en te bieden hebt niet voldoende serieus, je maakt jezelf op dat punt klein, en daardoor blijft je onderneming ook klein en dus hoef je deze niet serieus te nemen. Wat voor jou dan weer een bevestiging is, van "zie je wel, het stelt niet zo veel voor". Wat je denkt en gelooft, dat is wat je realiseert. Een ander mechanisme neem ik ook waar. Je kunt je droom heel groots maken, in omvang en bereik. Je wilt alle problemen aanpakken in de hele wereld, bij wijze van spreken, of jouw praktijk of bureau moet wel meteen een groot succes zijn. Deze droom is vrijwel onuitvoerbaar en dit willen is uiteindelijk een vlucht, net zo goed als het kleiner maken van je ambitie of wens dat is, met als onbewust doel het ontlopen van je verantwoordelijkheid om dat wat je wilt ook echt te gaan doen. Wat maakt nou dat we dit doen, of juist niet doen? Hier zit vaak een angst voor teleurstelling onder die ontstaan is een ver verleden toen we iets heel graag wilden en het (steeds) niet kregen. We kijken wel uit om nog af te stappen op iets dat we heel graag willen, en zelfs het willen ervan is al te eng.

Ben ik goed genoeg
We voelen daarnaast een enorme verantwoordelijkheid om het werk dat we willen doen ook goed te doen, zorgvuldig en verantwoord. Want we willen bijvoorbeeld mensen of dieren echt helpen. Dit verantwoordelijkheids-gevoel is een mooie kwaliteit, want uiteraard dien je zorgvuldig te zijn als je werkt met levende wezens. De valkuil kan echter zijn dat je bang wordt om het niet goed te doen of denkt dat je nog niet goed genoeg bent en die weerhoudt je ervan om het nu al te doen. Je gaat het uitstellen, eerst nog ... een opleiding volgen, eerst nog ... meer ervaring opdoen. Ik zie vaak dat mensen de neiging hebben zichzelf te onderschatten. Het goed willen doen is dan een enorme remmende factor om in actie te komen. Want wanneer is het goed genoeg? Het kan namelijk altijd nog beter of achteraf zie je dat je dingen ook anders had kunnen doen. Als je gaat wachten totdat je 100% goed bent, kun je wachten tot je een ons weegt. Om verder te komen, is het nodig een juist zicht te krijgen op wat je te bieden hebt, aan persoonlijke eigenschappen en kwaliteiten en aan kennis en ervaring. Het is alsof je de weg moet terugvinden naar waardering van wie je bent. Als je kunt accepteren wie je bent en kunt zien en voelen dat je goed bent zoals je bent met alles wat er nu is, dan valt er niets meer te vrezen en valt er niets meer te bereiken. Er is geen 'eerst nog' ... er is alleen maar 'nu'. En in dit nu kun je een keuze maken, een besluit nemen en in actie komen. Dan kun je verder gaan en een volgende stap zetten. En uiteraard kan een volgende stap zijn op weg naar bereiken van je doel een opleiding volgen of eerst meer ervaring opdoen.

Harmonie met onze natuur
We zijn van nature gevoelige en intuïtieve wezens, voor wie het belangrijk is in harmonie met de (eigen) natuur te bewegen. En dat is een belangrijk punt, we moeten wel blijven bewegen. Daar waar geen beweging is, is geen leven. Maar daar waar we te grote stappen willen zetten of te snel willen gaan, of daar waar we vast komen zitten in angst of (zelf)twijfel, daar raken we uit balans. Daar raken we de afstemming met het natuurlijke ritme kwijt, en dan raken we als het ware de weg kwijt. Een droom of doel of een besef van een richting die je op wilt, is een belangrijk gegeven bij het bewandelen van je weg. Als je niet weet waar je naartoe wilt, ben je als het ware stuurloos en kom je óf niet verder óf je gaat een kant op waarvan je later wellicht ontdekt dat dat niet de kant is die je op wilde. Een te sterke focus op het doel echter kan ertoe leiden dat je teveel met de toekomst bezig bent, met wat je straks wilt gaan doen. Het bereiken van je doel begint mijns inziens dan ook met elke keer weer in het hier en nu jezelf af te vragen ‘waar sta ik nu en wat is nodig om een stap verder te komen?’. Het antwoord op die vraag kan zijn een innerlijke stap of een uiterlijke stap, steeds afhankelijk van waar je staat of tegenaan loopt. Daarom is het belangrijk om deze weg bewust te gaan, dus je steeds bewust te zijn of te worden van je positie, van je gevoelens en je behoeftes.
Het is alsof dit voor de meesten van ons heel lastig is, naar mijn mening omdat we niet meer gewend zijn om zo te leven. We zijn als mensheid in de laatste eeuwen als het ware eenzijdig rationeel in het leven gaan staan, gaan leven volgens eisen en regeltjes van zo moet het. Dat heeft ons doen verwijderen van ons innerlijk voelen en weten, van leven volgens een innerlijk kompas. Nu is het tijdsbeeld op dat punt aan het veranderen, en het is alsof we uitgedaagd worden om weer contact te maken met deze innerlijke raadgever of gids. Deze is geworteld in gevoel en intuïtie. Bewust je weg bewandelen houdt enerzijds in een voelen wat je wilt en wat je nodig hebt in een gegeven situatie en je laten leiden door wat je innerlijk weet. En anderzijds is aan de orde het zetten van uiterlijke stappen, naar voren of naar buiten treden en de dingen doen die nodig zijn. Als innerlijke en uiterlijke stappen op elkaar zijn afgestemd, bewegen we in harmonie met de natuur en met kosmische ritmes. En dan is het altijd goed. Maar dit geloven we nog niet altijd. Onze ratio, onze persoonlijkheid en ego kunnen hier helemaal niks mee. Onze natuur? Kosmische ritmes? Deze zijn met het verstand nauwelijks te begrijpen of te bevatten, dus hoe kunnen we daar nou op vertrouwen.

Oude denkbeelden veranderen
Naar mijn mening is het bij het bewust bewandelen van de weg naar zelfstandigheid of doen van werk waar je hart ligt, van belang om te blijven luisteren naar je innerlijk voelen, zien en weten. En daar op te (leren) vertrouwen. Want diep van binnen weet je wat je wilt en weet je ook dat (je) het kan. Er zijn echter steeds allerlei gedachten die ons hinderen, die ons tegenhouden. Je bewust worden van deze gedachten, veelal betreft het conclusies die we lang geleden hebben getrokken over wie we zijn en hoe de wereld in elkaar zit, kan helpen ze in het juiste licht te zien. Hierin een laagje dieper gaan en zien waar ze vandaan komen, geeft het inzicht dat de overtuigingen zijn ontstaan in een ver verleden, in een geheel andere situatie toen we nog niet over het bewustzijn beschikten dat we nu hebben. Het is nodig te gaan geloven in jezelf, in jouw scheppende vermogens bijvoorbeeld met behulp waarvan je kunt realiseren wat je wilt. Dit is een belangrijk aspect doch ook lastig aangezien dit haaks staat op waar we mee zijn opgegroeid, namelijk geloof in een autoriteit buiten ons en ideeën van afhankelijkheid van de omgeving. Ook behoeftes die je hebt, die overigens breed leven in onze samenleving, om vast te houden aan wat je hebt, zoals een vaste baan en een zeker inkomen, houden je tegen om een nieuwe fase in je leven in te gaan, evenals de twijfel of je wel kunt leven van het werk dat je het liefst doet. Vasthouden aan die oude denkbeelden en de gewoontepatronen in houding en gedrag die ermee samenhangen is niet alleen niet meer nodig, het werkt zelfs tegen je. Door het loslaten ervan kun je vrij worden en in het hier en nu andere besluiten nemen, gebaseerd op realistische inzichten en actuele situaties. Realistische besluiten leiden tot constructief gedrag en dat leidt tot gewenste resultaten en zo bouw je gaandeweg (zelf)vertrouwen op en het geloof dat het inderdaad mogelijk is om te doen waar je hart naar uitgaat en jouw zielen-verlangen te realiseren

Moed en kracht verzamelen
Het vergt moed om de innerlijke weg te gaan en oude patronen onder ogen te zien, inclusief de soms pijnlijke overtuigingen of oordelen over onszelf en emoties die we dan tegenkomen. Het vergt tevens moed om de uiterlijke weg te gaan, die vaak betekent dat we stappen zetten in het onbekende en een onzekere toekomst tegemoet gaan. Als je ergens (zelf)vertrouwen nodig hebt, dan is het op deze weg en daarom is het niet raar dat je eerst je krachten moet verzamelen voordat je aan deze weg begint. En omarmen van wie je bent, inclusief je angst en onzekerheid, is een belangrijke eerste stap.

© Lusanne Hogeweg, 2007

Van klacht naar kracht, een nieuwe kijk op hooggevoeligheid

2010-02-10T11:55:00.001+01:00

Hooggevoeligheid wordt vaak beschouwd als een lastige karaktertrek. Ten onrechte, meent Lusanne Hogeweg. Haar boodschap aan alle hooggevoeligen: word je bewust van je ware, spirituele aard en wees een lichtend voorbeeld voor anderen.

De psychologe Elaine Aron is misschien wel de bekendste auteur over hoogsentitieve personen sinds haar boek Hoog sensitieve personen. Hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt. Als je hooggevoelig bent, dan heb je een karaktertrek die voor- en nadelen heeft en daar moet je mee leren omgaan, is haar boodschap. Ondanks dat Aron hooggevoelige personen laat zien dat ze bijzonder zijn en ook positieve kanten hebben, vind ik haar visie beperkt.

Door eigen ervaringen met hooggevoelig-zijn plus wat ik waarnam bij veel van mijn cliënten heb ik een andere visie op hoogsensitieve mensen. Hierdoor komt de hooggevoelige of hoogsensitieve persoon (hsp) in een geheel ander licht te staan.

Veelzijdige ster
Ook in mijn ogen is een hsp een bijzonder mens. De hsp heeft eigenschappen die zo schitterend en krachtig zijn, dat je hem een veelzijdige ster zou kunnen noemen. Zo is hij bijzonder gevoelig en intuïtief en zeer veelzijdig en creatief. Hsp’s hebben verder een groot inlevingsvermogen, passen zich gemakkelijk aan, zijn doorzetters en hebben zowel een sterk ontwikkeld gevoel voor verantwoordelijkheid en rechtvaardigheid.

Helaas is de hsp zelf zich meestal niet bewust van zijn bijzonderheid. Deze onwetendheid heeft verstrekkende gevolgen: de hsp ziet zichzelf als moeilijk, als iemand die overgevoelig, onzeker en vooral anders is, en gedraagt zich hier ook naar.
Deze twee kanten van de hsp zijn niet simpelweg voor- en nadelen. Het zijn keerzijden van dezelfde medaille die, gezien in het juiste licht, één geheel zijn. Op enkele van de genoemde kenmerken en hun keerzijden ga ik hieronder verder in.

Gevoelig en intuïtief
Het gevoelig en intuïtief zijn is, daarover is iedereen het wel eens, de meest bijzondere eigenschap van de hsp. Naar mijn mening is deze eigenschap de essentie van hooggevoeligheid: hsp’s hebben een gevoelig zenuwstelsel en reageren heftiger op hun omgeving dan veel andere mensen.
Die gevoeligheid voor indrukken van buitenaf beperkt zich niet tot de ‘gewone’ zintuigen. Hoogsensitieve mensen voelen ook sfeer en spanningen en emoties van anderen. Door hun bijzondere gevoeligheid is het voor hsp’s soms lastig om in deze wereld te zijn, ze voelen zich hier niet thuis, missen als het ware een (gevoel van) basis.

Spiritueel
In mijn visie is de hsp in wezen spiritueel. Je zou kunnen zeggen dat deze persoon niet slechts van deze wereld is, maar tevens aan een andere wereld toebehoort. Een wereld van een meer subtiele energie, de wereld van de geest. Deze geest, die je kunt benoemen als ‘zuiver en onbegrensd bewustzijn’, is overigens het ware zelf van ieder mens, of hij nu hsp is of niet. Alleen kunnen hsp’s door hun gevoelige zenuwstelsel zich relatief gemakkelijk bewust worden van dit ware zelf.
Dat bewustzijn is voor een hsp essentieel. Want zolang hij zich identificeert met de aardse wereld, blijft hij ten onrechte denken dat hij een probleemgeval is, dat hij een karaktertrek heeft die lastig is en waarmee hij moeten leren omgaan. Dan leeft hij echter niet als de spirituele persoon die hij werkelijk is, en kan hij zijn capaciteiten en mogelijkheden niet tot volle wasdom brengen.

Calimero-houding
Uiteraard leven hsp’s wel ín deze wereld, een wereld vol drukte, chaos en strijd. Het is belangrijk dat hsp’s hun innerlijke kracht en rust vinden en zich niet laten ontregelen door de drukte en het gedoe om hen heen en dat ze zich niet uit de wereld terugtrekken of onverschillig worden. En daarmee kom ik op een ander bijzonder aspect van hooggevoelige personen: ze denken vaak dat ze zwak en machteloos zijn. Ik kan het niet (aan), is een steeds terugkerende gedachte of overtuiging. Hsp’s voelen zich al snel overweldigd door iets of iemand. Deze gedachte vinden we ook terug in het boek van Aron, die hsp’s aanraadt hun gevoeligheid af te schermen voor anderen die er toch geen begrip voor hebben. Daarmee bevestigt Aron hsp’s in hun Calimero-houding.

De waarheid is echter dat hsp’s beschikken over een immense kracht. Zolang deze kracht onbewust blijft, uit deze zich op een verwrongen manier, zoals (te) veel verantwoordelijkheid nemen, in doorgaan totdat ze erbij neervallen of in emotionele uitbarstingen. Als hsp’s zich bewust worden van hun innerlijke wijsheid, liefde, passie, creatieve, verstandelijke of verbale vermogens, dan gaan zij zien dat zij helemaal niet zwak zijn. Integendeel. Ze gaan hun kracht ervaren en realiseren zich vervolgens hoe belangrijk het is deze met beleid te gebruiken en naar buiten te brengen. Ze worden zich bewust van het effect dat ze hebben op hun omgeving. Als hsp’s gaan zien wie zij werkelijk zijn, dan gaan ze beseffen dat zij in staat zijn de wereld te overweldigen.

Veelzijdigheid
Een ander opvallend aspect van hsp’s is hun veelzijdigheid. Hsp’s hebben een brede belangstelling. Ze zijn geïnteresseerd in filosofie, psychologie en in mensen. Ze zijn creatief en kunnen vaak goed tekenen, schilderen en/of schrijven. Ze houden van kunst en cultuur, van de natuur en van dieren. Ook zijn ze meestal heel praktisch en kunnen ze goed regelen, organiseren en zaken voor elkaar krijgen.
Hun veelzijdigheid wordt door hsp’s niet echt gezien. Vaak kijken ze juist naar wat niet goed ging en wat ze nog missen en zijn ze altijd bezig zichzelf te verbeteren. Totdat ze ontdekken dat de kwaliteit die ze meenden te moeten ontwikkelen, altijd al aanwezig was. Sterker nog: ze zijn soms zo lang bezig geweest deze eigenschap te verbeteren, dat ze er meesters in zijn. Met het besef hiervan komt de bewustwording van de bijdrage die ze kunnen leveren, aan zichzelf en aan de mensen om hen heen.

Verbinding
Hsp’s moeten, zoveel is duidelijk, een bewustwordingsproces doormaken. Ze dienen weer in verbinding te komen met hun innerlijke wereld zodat de dualiteit tussen ‘ik’ (persoonlijkheid of ego) en het ware zelf oplost. Zolang ze kijken vanuit hun ‘ik’, kijken ze vanuit leegte, vanuit nodig hebben en vanuit angst. Ze gaan twijfelen en blijven in die twijfel hangen. ‘Wat moet ik nou, wat wil ik nou?’ Als ze echter kijken vanuit hun ware zelf en hun eigen innerlijke wereld ontdekken met alle talenten, kracht en inspiratie die gewoon beschikbaar zijn, dan kijken ze vanuit liefde en volheid. Door gebruik te maken van hun natuurlijk onderscheidingsvermogen kunnen ze zien wat in een situatie nodig is. Vervolgens ‘geven’ ze op een andere manier; ze zien dat ze werkelijk iets te bieden hebben en dat ze gewoon nodig zijn.

Ontwaken
Hoe komt deze bewustwording en transformatie tot stand? Allereerst dienen hsp’s te ontwaken uit hun onbewuste staat. Soms dienen zij hardhandig wakker te worden geschud door een crisis, zoals een ziekte of echtscheiding. Het wakker worden kan ook beginnen met een onbehaaglijk gevoel dat er iets niet klopt of dat er iets ontbreekt. Door een besef ‘Dit kan het niet zijn’, beginnen ze aan een zoektocht naar de waarheid. Onderdeel van dit proces is vaak het verwerken van in het verleden opgedane pijnlijke of zelfs traumatische ervaringen. Daardoor komen het eigen leven en het zelfbeeld in een ander licht te staan en kunnen ze loskomen van het idee een probleemgeval te zijn.
Maar dit is niet voldoende. Het is nodig het ware zelf, de eigen spirituele aard, te gaan zien als een ‘dit is wat ik ben’. Door bijvoorbeeld meditatie, reflectie, het lezen en bestuderen van spirituele teksten en het volgen van cursussen op spiritueel gebied kunnen ze terechtkomen in een rustpunt diep van binnen en in een bijbehorend gevoel van kracht en meer gaan leven vanuit een innerlijk weten.

Opbranden
Door hun grote sensitiviteit voelen hsp’s stemmingen en spanningen van anderen haarfijn aan. Automatisch passen ze zich aan de situatie aan en doen wat er gevraagd wordt. Hun eigen verlangens en wensen voelen ze echter meestal veel minder. Vaak zie je dan ook dat ze werk doen dat niet echt bij hen past en waarin niet hun hart ligt. In combinatie met hun neiging tot aanpassen, sterke verantwoordelijkheidsgevoel en grote inzet heeft dit tot gevolg dat ze zich op de duur ongelukkig voelen, steeds minder energie hebben of zelfs opbranden.
Nemen hsp’s hun gevoeligheid, kwaliteiten en innerlijke kracht echter als uitgangspunt, dan vinden ze hun basis en hun natuurlijke vermogen om grenzen te stellen. Van daaruit kunnen ze de wereld aan.

Levensdoel
Met het besef van hun ware aard en het juiste zicht op eigen kwaliteiten en mogelijkheden, komt als vanzelf de vraag aan de orde ‘Waarom ben ik hier?’. Dan gaan ze nadenken over en een besef krijgen van hun levensdoel of bestemming. Het kan dan noodzakelijk zijn om zich te heroriënteren op hun loopbaan en met de nieuwe kijk op zichzelf te komen tot een andere invulling van werk. Juist door hun grote betrokkenheid bij de mensen om hen heen en doordat ze meer waarnemen dan de meeste andere mensen, kunnen hsp’s een baken van overzicht en inzicht zijn, waarbij ze als gids fungeren en richting geven.

Natuurlijk heeft iedere hsp zijn eigen unieke combinatie van kwaliteiten en capaciteiten. Die kunnen ingezet worden in verzorgende of adviserende beroepen, in een onderwijzende rol, maar net zo goed in leidinggevende of juist ondersteunende functies. Ook kunnen hsp’s van hun enorme creativiteit hun werk maken en (professioneel) gaan schilderen of schrijven.
Een hsp heeft alles in huis om zijn speciale taak tot een goed einde te brengen. En hij staat niet alleen. Steeds meer hsp’s worden wakker en staan op om te gaan doen waarvoor zij hier zijn. Als zij allen hun hart volgen, dan komen ze elkaar tegen en kunnen ze elkaar steunen en inspireren op hun bijzondere weg.

© Lusanne Hogeweg, 2006